Kiezen tussen ‘en’ en/of ‘of’

Een bezorgde lezer van mijn blog kreeg bij Onze Taal geen gehoor over een kwestie die hem belangrijk lijkt, maar de rest van Nederland kennelijk niet. Ook ik dacht eerst: ‘ja hoor, lekker belangrijk’, maar tóch ging ik er over nadenken.

Taalkundig fenomeen

Zijn mail: 'In je tekst over flapteksten trof ik een taalkundig fenomeen waarover ik mij al weer een aardige tijd verbaas: het gebruik van "of" in plaats van "en". Je schrijft "je vindt blurbs of flapteksten op de binnenkant van een boekomslag (flap), op de achterkant van het boek of online bij webwinkels.". Ik denk dat je hierin drie plaatsen noemt die allemaal plaatsen zijn waar je flapteksten kunt aantreffen. Met het woord "of" wek je echter bij mij de indruk dat slechts een daarvan echt een vindplaats is, maar je weet niet (zeker) welke van de drie dat is.'

Gezond verstand

Na het binnenkomen van de mail op 7 dec. 2011 heb ik een reactie beloofd en dat daarna behoorlijk voor me uitgeschoven. Dat kwam omdat ik het druk had, maar ook omdat ik maar bleef dubben en hoopte op een helder moment in een onbewaakt ogenblik. Niet dus. Een zoektocht naar eventuele andere meningen over dit onderwerp leverde ook bitter weinig op. Blijft over: redeneren met je gezonde verstand.

1. Twitteren kan met de smartphone, tablet en je pc.
2. Twitteren kan met de smartphone, tablet of je pc.

Volgens de lezer is zin 2 dus fout. Volgens mij niet. Je kunt denk ik zelfs beter ‘of’ gebruiken omdat je meestal niet tegelijkertijd op smartphone, tablet en je pc twittert maar op 1 tegelijk. Dit gaat ook op voor mijn tekst over flapteksten. Je leest ze niet alledrie tegelijk, maar óf hier óf daar óf nog ergens anders. Ha! Ben ik er nu uit?

Proef op de som

Nog een proef op de som. De mailende lezer schetst nog een situatie waarin hij het gebruik van ‘of’ niet juist vond. 'Dit fenomeen heb ik dubbel ervaren toen het treinverkeer eens hopeloos in de war was. De NS of Pro-Rail probeerde het leed voor mij te verzachten door gratis koffie of thee aan te bieden en liet mij weten dat deze in de kiosk of in de stationswinkel van AH verkrijgbaar was.' Ja hoor, ook hier klopt het! Je neemt nooit koffie en thee tegelijk en bovendien is het erg raar dan naar 2 plaatsen tegelijk te gaan. Je maakt een keuze (bijvoorbeeld voor de kiosk die het dichtstbij is) en kiest voor koffie óf thee!

Exacte denkwijze

Een mailwisseling later is duidelijk geworden dat de lezer van huis uit analist en programmeur is. Zijn exacte denkwijze verklaart denk ik ook zijn andere kijk op deze kwestie. Uiteraard is hij het nog steeds niet met me eens. Maar daar laten we het nu maar bij.

Aandacht voor de keuze

Ondertussen heeft hij er wel voor gezorgd dat ik meer aandacht schenk aan het gebruik van ‘en’ en ‘of’ in een opsomming. En, na het lezen van dit blog, jij misschien ook?

Reageren?

Dat kan, via Twitter, Linkedin of mail.